CYTAT
Starostwo Powiatowe w Malborku wydało książkę: „ JESTEŚMY STĄD- Dom na Żuławach”. Marek Stokowski w swoim artykule zamieszczonym w publikacji przytacza legendarną wypowiedź wodza indiańskiego do osadników: „ Teraz, kiedy tu jesteście, kochajcie tę ziemię.” Humorystycznie rzecz ujmując jest to swoisty testament dla mieszkańców powiatu malborskiego, którzy przecież też są osadnikami. W publikacji są zaprezentowane pełne emocji historie rodzin, ich drogi, którą należało pokonać u kresu II Wojny Światowej i ich domów. Te teksty dają świadectwo minionych lat, przywołują to, co zostało utracone, ale też pozyskane. Jest to swoisty bilans zysków i strat – tworzący podwaliny małej ojczyzny. Po II wojnie światowej przybysze przywieźli tu skromny dorobek i poważny bagaż doświadczeń z różnych stron. Ten tygiel emanował także wielokulturowością zamkniętą w nowym miejscu, dało to podwaliny nowej społeczności, dla której Żuławy stały się nowym domem. Dla wielu osadników stacja kolejowa Malbork była kresem zbyt długiej podróży, dlatego też w książce zaprezentowane są zniszczenia wojenne zamku, by symbolicznie zaprezentować obrazy, jakich mogli doświadczyć.
Ziemie Odzyskane – by właściwie określić charakter procesu osadniczego nie można było w publikacji pominąć skromnego faktu, że historia tych Ziem jest historią osadników. Jedni odchodzili a na ich miejsce przybywali nowi, dlatego Czytelnik odnajdzie tu krótką opowieść o mennonitach i pozna Żuławy na przestrzeni wieków. Tożsamość jest swoistą relacją, czy związkiem, którym wskazujemy swoje miejsce, stąd też w książce Czytelnik znajdzie, kilka słów o krainie geograficznej.
- Uważam, że rolą samorządu jest, m.in. budowanie – nie tylko infrastruktury, która stwarza warunki do należytego funkcjonowania. Niebagatelnym zadaniem władz lokalnych jest też budowanie więzi rodzinnych, a tym samym i społecznych. Młodzi ludzie, których prace, m.in. prezentujemy w niniejszej książce szukali informacji o Żuławach, powiecie malborskim u najstarszych członków rodzin, u sąsiadów, czy znajomych. Ponadto pogłębiali wiedzę o swojej małej ojczyźnie poprzez dostępną literaturę - twierdzi Mirosław Czapla, starosta malborski. - Dla wielu mieszkańców powiatu malborskiego Żuławy stały się nowym miejscem do życia, często odległym od rodzinnych stron. Jednak historia tych ziem nie zakończyła się, ani nie rozpoczęła w 1945 roku. Jestem przekonany, że bez poznania przeszłości nie można zrozumieć, a zatem i kształtować teraźniejszości - dodaje.
Projekt pozytywnie zaopiniował Pomorski Urząd Marszałkowski i udzielił wsparcia finansowego w ramach realizacji programu „Rok 2008 – Rokiem Żuław”. Za sprawą tej decyzji publikacja trafi, m.in. do placówek oświatowych i bibliotek szkolnych. Przypominamy, że jest ona efektem programu, który inaugurowano w marcu tego roku - konkursem literackim skierowanym do uczniów szkół gimnazjalnych, ponadgimnazjalnych oraz osób dorosłych mieszkających na terenie powiatu malborskiego. Uczestnicy konkursu mieli za zadnie napisanie pracy, która w swojej tematyce poruszy symboliczny dom na Żuławach w kontekście osadnictwa na Żuławach po II Wojnie Światowej. Kolejnym etapem przedsięwzięcia była organizacja sesji popularno- naukowej w Muzeum Zamkowym w Malborku. W czerwcu wygłoszone zostały wykłady związane z tymi terenami i ich mieszkańcami (Żuławy Wiślane na przestrzeni wieków - prof. Wiesław Długokęcki, dyrektor Instytutu Historii, Uniwersytet Gdański: Żuławy widziane zza kamery – Leszek Sarnowski, TVP 3; Trzy żuławskie spotkania - Marek Stokowski, Muzeum Zamkowe w Malborku; Wiatraki na Żuławach -Monika Jastrzębska, Klub Nowodworski; Żuławy: ziemia obiecana i raj utracony- Stanisława Soja –Wojciechowska). Wówczas zostały wręczone nagrody laureatom konkursu literackiego oraz odbyła się prezentacja najlepszych prac. Sesji towarzyszyła wystawa bezpośrednio związana z historią osadnictwa na tych terenach. Właśnie całość tego przedsięwzięcia zwieńczyła publikacja. Zamieszczone zostały w niej wybrane fragmenty nagrodzonych prac oraz zdjęcia archiwalne i współczesne.
Książka w powiecie malborskim ma charakter unikatowy. Oscyluje ona wokół problematyki tożsamości mieszkańców tych terenów i zarazem jest krótką historią osadnictwa. Ponadto w publikacji znajdą się teksty, m.in.: Mariusza Mierzwińskiego, Bernarda Jesionowskiego, Marka Stokowskiego, etnografa- Anny Weroniki Brzezińskiej oraz studentów Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Przygotowała: Małgorzata Grosicka,
Naczelnik Wydziału Rozwoju i Promocji